Ustaliliśmy już, że istnieją dwa sposoby patrzenia na majątek: jak na zdjęcie i jak na film. Dzisiaj zrobimy szczegółowy przegląd tego, co w ogóle może znaleźć się na liście Tego, co posiadasz i co wkłada do twojej kieszeni. Zacznij więc analizę twojego gospodarstwa!
1. Studnia i Spichlerz czyli Aktywa Pieniężne
Każde gospodarstwo musi mieć natychmiastowy dostęp do wody czyli płynność oraz ziarno na przetrwanie zimy lub nagłej suszy a wiec uzbierać rezerwę.
Czym jest ta studnia i spichlerz?
To Twoja gotówka oraz środki, które są prawie jak gotówka np. gotówka w portfelu, środki na koncie bieżącym, konto oszczędnościowe, lokata bankowa.. Ich najważniejszą cechą jest płynność, czyli łatwość i szybkość zamiany na pieniądz. Są podstawowym środkiem wymiany, płacisz nimi za codzienne zakupy i opłacasz rachunki. Są też powszechnie uznawane za bezpieczne, jeśli chodzi o ryzyko utraty. Z natury nie są stworzone do wzrostu wartości . Ich funkcją jest przechowywanie wartości w krótkim terminie i bycie pod ręką. Kluczową cechą jest też ich podatność na "myszy" (inflację), które powoli zjadają ich siłę nabywczą.
2. Pożyczony Pług czyli Aktywa Dłużne i Wierzytelności
Wyobraź sobie, że masz na farmie dodatkowy pług. Pożyczasz go sąsiadowi (np. rządowi lub dużej firmie), a on podpisuje z Tobą umowę, że będzie Ci płacił za jego używanie i odda go w ustalonym terminie.
To są instrumenty finansowe potwierdzające, że ktoś jest Ci winien pieniądze. To ty jesteś "wierzycielem" np. obligacje skarbowe ( pożyczasz pieniądze państwu), obligacje korporacyjne (pożyczasz pieniądze firmie) lub pożyczki, które komuś udzieliłeś. Ich natura opiera się na obietnicy spłaty. Z góry znasz warunki, wiesz ile i kiedy otrzymasz odsetek oraz kiedy odzyskasz pożyczoną kwotę. Reprezentują "bezpieczniejszą" stronę posiadania aktywów, opartą na długu, a nie na własności. To aktywo generuje regularny, przewidywalny dochód w postaci odsetek. Nie stajesz się właścicielem niczego (poza samą obietnicą spłaty), po prostu pożyczasz swój kapitał.
3. Udział w Sadzie czyli Aktywa Własnościowe i Kapitałowe
Zamiast pożyczać pług, postanawiasz kupić kawałek wielkiego, komercyjnego sadu za rzeką. Kupujesz dokument, który mówi, że jesteś właścicielem 0,001% tego sadu.
To są aktywa dające Ci prawo własności do jakiejś części przedsiębiorstwa lub przedsięwzięcia np. akcje notowane na giełdzie (np. Apple, Orlen), udziały w spółce z o.o. (np. w lokalnej piekarni kolegi), jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych (gdzie kupujesz "koszyk" udziałów w wielu różnych sadach). Natura jest fundamentalnie inna niż długu. Nie masz żadnej "obietnicy spłaty" ani gwarantowanego zysku. Jesteś współwłaścicielem. Jeśli sad ma wspaniałe zbiory, uczestniczysz w zyskach (np. przez dywidendę, czyli "owoce"). Jeśli sad dotknie susza, wartość Twojego udziału spada, bo cały sad jest wart mniej. Wartość tych aktywów jest zmienna i zależy od kondycji firmy oraz od tego, ile inni są skłonni zapłacić za Twój udział (popyt i podaż na giełdzie).
5. Kawałek Ziemi i Budynki czyli Nieruchomości.
To aktywa, które możesz zobaczyć i dotknąć są nimi np. fizyczna ziemia, stodoła czy dom. Stanowią najbardziej namacalną część Twojego gospodarstwa. Ich unikalna lokalizacja i fizyczność to kluczowe cechy, podobnie jak niska płynność. W przeciwieństwie do akcji, nie sprzedasz ich w pięć minut.
To właśnie przy nieruchomościach konflikt naszych dwóch definicji widać najwyraźniej. "Kwatera główna" czyli Twój dom jest aktywem na zdjęciu (księgowo) ma przecież dużą wartość. Jednocześnie jest pasywem na "filmie", bo co miesiąc wyciąga pieniądze na raty, media i remonty. Z kolei "domek dla gości", który wynajmujesz, to wzorcowe aktywo Wzrasta na wartości oraz dodatkowo regularnie wkłada pieniądze do Twojej kieszeni w postaci czynszu
6. Skrzynia ze Skarbami czyli Aktywa Rzeczowe i Alternatywne
W każdym starym gospodarstwie, gdzieś pod podłogą lub na strychu, można znaleźć cenne przedmioty, które nie są ani pieniędzmi, ani udziałami, ani budynkami.
To fizyczne dobra, których wartość wynika z ich unikalnych właściwości materialnych, rzadkości lub wartości kolekcjonerskiej. Kluczową cechą jest to, że (zazwyczaj) nie generują dochodu. Sztabka złota leżąca w skrzyni nie rozmnaża się. Po prostu leży. Ich wartość wynika wyłącznie z tego, ile ktoś inny jest skłonny za nie zapłacić. Często są postrzegane jako sposób na "przechowanie wartości" poza systemem bankowym, na wypadek gdyby inflacja stała się bardzo agresywne lub gdyby spichlerz (bank) spłonął. Przykładami taki aktyw są Surowce (złoto, srebro), dzieła sztuki, klasyczne samochody, znaczki kolekcjonerskie, wino inwestycyjne. W nowoczesnym świecie zalicza się tu też kryptowaluty, które są cyfrową, niematerialną formą aktywa alternatywnego
Twoja Unikalna Odmiana czyli Własność Intelektualna i Biznes
Jako gospodarz możesz nie tylko kupować istniejące sady, ale też spędzić lata w swoim laboratorium, by wyhodować zupełnie nową, unikalną odmianę jabłek. To aktywa niematerialne, które wynikają z Twojej twórczości i przedsiębiorczości. Ich wartość nie leży w fizycznym przedmiocie, ale w idei, pomyśle, marce lub systemie, który stworzyłeś. Są chronione prawem (np. prawem autorskim lub patentowym). Mają unikalną cechę skalowalności. Gdy już wyhodujesz tę jedną, wspaniałą odmianę (np. napiszesz książkę lub stworzysz oprogramowanie), możesz sprzedawać ją w nieskończoność przy bardzo niskim koszcie dodatkowym. Przykładami tego są prawa autorskie do książki lub muzyki, patent na wynalazek, znak towarowy (marka) Twojej firmy, dobrze działający sklep internetowy (system biznesowy).
Do tej lekcji przypisany jest test: Rodzaje aktywów
Rozwiąż Quiz (Coming Soon)